Kayar kızak yağlama
Kayar kızak yağlama, Endüstri Teknik tarafından yalnızca hareketli yüzeye gres veya yağ sürülmesi şeklinde değerlendirilmez. Doğrusal kızaklarda güvenilir hareket elde edebilmek için temas geometrisi, yüzey malzemeleri, yük, hız, hareket sıklığı, ortam kirliliği ve yağlayıcının yüzeyde kalma biçimi birlikte incelenmelidir. Yanlış yağlama yöntemi ilk anda hareketi kolaylaştırsa bile zamanla stick-slip, yüzey çizilmesi, düzensiz konumlama, yağlayıcı birikmesi ve korozyon gibi sorunlara neden olabilir.
Kayar kızaklar, yuvarlanmalı lineer rulmanlardan farklı olarak iki yüzeyin birbirinin üzerinde kaymasıyla çalışır. Hareket sırasında yüzeyler arasında yeterli yağ filmi oluşmazsa mikroskobik çıkıntılar doğrudan temas edebilir. Bu temas sürtünmeyi, sıcaklığı ve aşınmayı yükseltir. Özellikle kesikli hareket yapan, uzun süre bekleyen veya çok düşük hızda ilerleyen kızaklarda hidrodinamik yağ filmi oluşturmak zorlaşır.
Stick-slip olarak adlandırılan takılma-bırakma davranışı da bu koşullarda ortaya çıkabilir. Kızak hareketsizken statik sürtünme yükselir; hareketi başlatacak kuvvet aşıldığında yüzey aniden kayar. Ardından hız düşer ve temas yeniden takılır. Bu çevrim hassas konumlama isteyen ekipmanlarda titreşim, ses, ölçü hatası ve düzensiz ilerleme meydana getirebilir.
Kızak üzerinde akışkan yağlayıcı kullanılması her uygulamada uygun olmayabilir. Açık yüzeylerde yağ damlayabilir, çevredeki ürünü kirletebilir veya toz toplayabilir. Gres ise yüzeyde daha uzun süre kalabilir; ancak düşük boşluklu hassas mekanizmalarda hareket direnci oluşturabilir. Kuru film kaplama, uygun metal-metal veya metal-plastik eşleşmelerinde yağlı bir tabaka bırakmadan sürtünmenin kontrol edilmesini sağlayan alternatiflerden biridir.
Endüstri Teknik, kızak yağlamasında ürün seçimini makinenin adına göre değil, gerçek temas koşullarına göre yapar. Doğrusal kızak metal-metal mi çalışıyor, karşı yüzey plastik mi, yük düşük mü yoksa ağır mı, hareket sürekli mi kesikli mi ve yüzey korozyona açık mı gibi sorular birlikte değerlendirilir. Böylece yalnızca kayganlık sağlayan değil, kızak geometrisiyle uyumlu bir yağlama çözümü oluşturulur.
Kayar kızak yağlama neden önemlidir?
Kayar kızak yağlama, iki yüzey arasındaki sürtünmeyi kontrol ederek hareket kuvvetinin daha kararlı kalmasını sağlar. Yağlayıcı bulunmadığında veya yüzeyden uzaklaştığında kızak hareketini başlatmak için gereken kuvvet artabilir. Hareket başladıktan sonra sürtünme kuvvetinin hızla düşmesi, parçanın kontrollü ilerlemek yerine sıçrayarak hareket etmesine neden olabilir.
Bu davranış özellikle hassas ayar mekanizmaları, otomasyon elemanları, kapı kilitleri, havalandırma kontrolleri, servo mekanizmaları ve küçük doğrusal hareket sistemlerinde sorun oluşturabilir. Mekanizma çalışıyor görünse bile tekrarlanabilir konumlama bozulabilir ve aktüatör beklenenden daha yüksek kuvvet üretmek zorunda kalabilir.
Uygun yağlama, yüzeylerdeki doğrudan metal temasını azaltmaya yardımcı olur. Ancak yağlayıcının yalnızca sürtünme katsayısı değil, çalışma boyunca nasıl davrandığı önemlidir. Yüzeyden akan yağ, kenarlarda biriken gres veya erken aşınan kaplama kararlı bir sürtünme rejimi sağlayamaz.
Kızak yüzeyinde yağ filmi oluşturulurken dış kaçak ve kirlenme riski de dikkate alınmalıdır. Paketleme, tekstil, elektronik veya görünür mekanizma uygulamalarında sıvı yağın çevreye taşınması kabul edilmeyebilir. Kuru film kaplama, doğru uygulandığında yağlayıcıyı ince ve sabit bir tabaka hâlinde yüzeye bağlayabilir.
Korozyon da kızak performansını doğrudan etkiler. Nemli ortamda veya uzun süre hareketsiz kalan mekanizmada oluşan pas, ilk hareket sırasında kaplama ve karşı yüzey üzerinde aşındırıcı etki meydana getirebilir. Bu nedenle bazı uygulamalarda sürtünme kontrolü ile korozyon korumasının aynı yüzey çözümünde birleştirilmesi gerekir.
Yağlama kararı kızak ömrü kadar aktüatör boyutlandırmasını da etkiler. Sürtünme kuvveti hesaplanandan yüksekse motor, pnömatik silindir veya manuel kumanda sistemi daha fazla kuvvetle çalışır. Bu durum enerji tüketimini, bileşen yükünü ve hareket sırasında oluşan sıcaklığı artırabilir.
Doğrusal kızak ile yuvarlanmalı kızak arasındaki fark nedir?
Doğrusal kızak ifadesi hem kaymalı hem de bilyalı ya da makaralı hareket sistemleri için kullanılabilir. Yağlayıcı seçmeden önce mekanizmanın hangi prensiple çalıştığı belirlenmelidir.
Kaymalı doğrusal kızakta iki geniş yüzey birbiri üzerinde hareket eder. Temas alanı görece büyüktür ve hareket düşük hızda gerçekleştiğinde yüzeyler arasında yeterli sıvı film oluşturmak zor olabilir. Yağ, gres, katı yağlayıcı veya kuru film kaplama bu temaslarda değerlendirilebilir.
Yuvarlanmalı doğrusal sistemlerde ise bilye veya makaralar ray üzerinde hareket eder. Burada yuvarlanma yorulması, rulman kanalı yağ filmi ve dolaşım sistemi öne çıkar. Kayar yüzey için geliştirilen bir kuru film kaplama, bilyalı lineer rulmanın çalışma gresinin doğrudan yerine kullanılmamalıdır.
Metal-plastik kayar kızaklarda karşı yüzeyin kimyasal ve mekanik uyumu önemlidir. Kaplama içindeki solvent, organik bağlayıcı veya yüzey sertliği plastiğin çatlama ya da aşınma davranışını etkileyebilir. Ürün metal-plastik eşleşmeler için tanımlanmış olsa bile gerçek plastik türüyle doğrulama yapılmalıdır.
Metal-metal kızaklarda yüzey sertliği, pürüzlülük ve yük dağılımı daha belirleyici olabilir. Keskin işleme izleri kaplamayı kısa sürede kazıyabilir. Yüzey dalgalanması varsa yük yalnızca belirli noktalara yoğunlaşır ve kuru film lokal olarak aşınır.
Mekanizmanın hareket mesafesi de seçim üzerinde etkilidir. Uzun stroklu kızakta yağlayıcı yüzey boyunca yeniden dağıtılabilir. Çok kısa salınım veya kesikli hareket durumunda ise yağlayıcı temasın merkezinden dışarı itilip geri dönemeyebilir. Bu koşullarda yüzeye bağlı kaplama teknik olarak daha kararlı bir seçenek olabilir.
Stick-slip neden oluşur?
Stick-slip, yüzeylerin hareketsiz hâlde birbirine tutunması ve hareket kuvveti yeterli seviyeye ulaştığında aniden kaymasıdır. Bu davranış statik sürtünmenin dinamik sürtünmeden belirgin biçimde yüksek olduğu sistemlerde daha kolay ortaya çıkar.
Düşük hız, stick-slip riskini artırabilir. Kızak hızlı ilerlediğinde sıvı yağlayıcı yüzeyler arasına daha fazla taşınabilir. Çok yavaş harekette ise yağ filmi incelir ve yüzey çıkıntıları daha fazla temas eder.
Uzun bekleme süresi de önemlidir. Yağ yüzeyden çekilebilir, gres yer değiştirebilir veya iki yüzey arasında yapışma oluşabilir. İlk hareket sırasında aktüatör yüksek kuvvet üretir ve tutunma aşıldığında kızak ani biçimde ilerler.
Yüzey pürüzlülüğünün uygun olmaması da takılma-bırakma davranışını güçlendirebilir. Aşırı pürüzlü yüzey mekanik kilitlenme ve aşınma oluşturur. Çok düzensiz temas dağılımı, kaplamanın bazı noktalarda erken kaybolmasına neden olabilir.
Kızak geometrisindeki hizasızlık da sürtünmeyi çevrim boyunca değiştirir. Bir bölgede rahat ilerleyen mekanizma başka bir bölgede sıkışabilir. Yağlayıcı değişimi bu tür mekanik problemi tek başına çözmez.
Kaplama, düşük sürtünme katsayısıyla ilk hareket ile sürekli hareket arasındaki farkın kontrol edilmesine katkı sağlayabilir. Ancak MOLYKOTE D-708 teknik veri sayfasında stick-slip’i önlemeye yönelik doğrudan bir ürün iddiası bulunmamaktadır. Ürünün belirli bir kızaktaki stick-slip davranışına etkisi, gerçek hareket hızı, yük ve karşı yüzeyle test edilmelidir.
Kayar kızak yağlama kesikli harekette nasıl planlanır?
Kayar kızak yağlama kesikli hareket altında planlanırken mekanizmanın çalışma süresi kadar bekleme süresi de dikkate alınmalıdır. Bir kızak günde yalnızca birkaç kez hareket ediyorsa, yağlayıcının uzun bekleme dönemlerinde yüzeyde nasıl kaldığı sürekli çalışan sistemden daha önemli olabilir.
Kesikli harekette yüzey her çevrimde tam bir yağlama rejimine ulaşamayabilir. Mekanizma kısa mesafe hareket edip durduğunda sıvı yağ temas bölgesine yeterince taşınmadan hareket sona erebilir. Bir sonraki çevrim yeniden yüksek başlangıç sürtünmesiyle başlayabilir.
Gres kullanıldığında ürün hareket alanının kenarlarına yığılabilir. Kısa strok, biriken gresin yeniden temasın merkezine dönmesini sağlamayabilir. Bu durum kızak dışarıdan yağlı görünmesine rağmen gerçek sürtünme yüzeyinin yetersiz yağlanmasına neden olabilir.
Kuru film kaplama, katı yağlayıcıyı doğrudan çalışma yüzeyinde tuttuğu için kısa hareket mesafelerinde değerlendirilebilir. Film yüzeyden akmaz ve her ilk harekette temas alanında bulunur. Ancak kaplamanın çevrimlerle aşınacağı ve kendiliğinden yenilenmeyeceği unutulmamalıdır.
Kesikli çalışan kızaklarda korozyon riski de daha yüksektir. Uzun bekleme süresinde nem yüzeye yerleşebilir. Kaplama hem sürtünme hem de korozyon koruması sağlıyorsa bakım aralığının yönetilmesine katkı sağlayabilir.
MOLYKOTE D-708 teknik dokümanında ürünün metal-metal ve metal-plastik eşleşmelerde düşük ile orta yük altında yağlama ve korozyon koruması için önerildiği belirtilmektedir. Bu yapı, düşük-orta yüklü ve kesikli çalışan uygun kızak sistemlerinde teknik ön değerlendirme yapılmasını mümkün kılar.
Bununla birlikte ürün teknik belgesinde belirli bir doğrusal kızak hızı, strok mesafesi veya çevrim ömrü verilmemektedir. Kesikli hareket uygulamasındaki gerçek performans saha veya laboratuvar düzeneğinde doğrulanmalıdır.
Yağ, gres ve kaplama arasında nasıl seçim yapılır?
Yağ, yüksek hızda veya sürekli hareket eden kızaklarda yüzeyler arasında film oluşturma ve ısıyı taşıma açısından avantaj sağlayabilir. Ancak yağ besleme, kanal, pompa veya düzenli manuel uygulama gerektirebilir.
Gres, yağı kalınlaştırıcı yapısı içinde tutarak yüzeyde daha uzun süre kalabilir. Açık sistemlerde toz toplama, düşük boşluklu mekanizmalarda direnç ve düşük sıcaklıkta sertleşme riski oluşturabilir.
Kuru film kaplama, yağlı yüzey istenmediğinde ve mekanizma düşük-orta yükte çalıştığında değerlendirilebilir. İnce kaplama görünür mekanizmalarda daha temiz bir yüzey sağlayabilir. MOLYKOTE D-708’in parlak siyah bir yüzey oluşturması, fonksiyonla birlikte görünüm kalitesi istenen parçalarda teknik bir avantaj olabilir.
Kaplama, yüksek hızlı sürekli kayma altında sıvı yağ gibi yeniden besleme sağlayamaz. Film aşındıkça yağlayıcı tabaka azalır. Bu nedenle yüksek çevrim sayısı bulunan mekanizmalarda aşınma testi yapılmalıdır.
Ağır yükte çalışan kızaklar için yalnızca düşük sürtünme yeterli değildir. Kaplamanın basınç dayanımı ve servis ömrü gerçek temas basıncıyla karşılaştırılmalıdır. D-708, teknik dokümana göre düşük ile orta yükler için tanımlanmıştır; ağır yük altındaki makine kızaklarına otomatik olarak uygulanmamalıdır.
Kızakta korozyon, görünüm ve yağ kirlenmesi ana problemse D-708 gibi kaplama tipi bir ürün öne çıkabilir. Yük yüksek, hareket ağır ve yüzeyler genişse farklı bir AFC sınıfı veya geleneksel yağlama sistemi gerekebilir.
Kaplama kızak hareketini nasıl etkiler?
Kaplama uygulandığında iki yüzey arasındaki ölçüsel boşluk değişir. Film mikrometre seviyesinde ince olsa da hassas kızaklarda toplam açıklık üzerinde etkili olabilir. Her iki yüzeyin kaplanması durumunda toplam film kalınlığı birlikte hesaplanmalıdır.
D-708 için önerilen film kalınlığı 5–15 µm’dir. Kaplama mümkün olduğunca ince ve eşit uygulanmalıdır. Kalınlığın bir bölgede düşük, başka bir bölgede yüksek olması kızak hareketinde düzensizlik meydana getirebilir.
Gereğinden ince kaplama yüzeyi tam olarak örtmeyebilir. Metalin açıkta kaldığı alanlarda korozyon ve yüksek sürtünme oluşabilir. Gereğinden kalın film ise mekanizmayı sıkıştırabilir, yüzeyde kırılabilir veya yük altında parçalanabilir.
D-708’in kürlenmiş film için verilen sürtünme katsayısı, üretici iç testinde 0,11’dir. Test 50 çevrim, 250 gram yük ve 20 mm strok şartlarında gerçekleştirilmiştir. Bu değer gerçek doğrusal kızak sürtünme katsayısı olarak doğrudan kullanılmamalıdır; test geometrisi, yük ve karşı yüzey saha uygulamasından farklı olabilir.
Kaplama ilk hareketlerde yüzeylerin birbirine uyum sağlaması nedeniyle sınırlı parlatma gösterebilir. Ancak yoğun film kopması, metal yüzeyin erken açığa çıkması veya hareket kuvvetinin hızla yükselmesi uygulama problemine işaret eder.
Kızak tasarımında sıyırıcı veya keçe varsa kaplamayla mekanik uyumu kontrol edilmelidir. Çok sert sıyırıcı, her strokta film yüzeyini kazıyabilir. Elastomer malzemelerin kaplama ve solvent kalıntılarıyla uyumu ayrıca doğrulanmalıdır.
Kayar kızak yağlama için yüzey hazırlığı nasıl yapılır?
kayar kızak yağlama kaplama yöntemiyle yapılacaksa yüzey hazırlığı uygulamanın en kritik aşamalarından biridir. Metal yüzeyde kalan yağ, gres, pas önleyici veya parmak izi bağlayıcının doğrudan yüzeye tutunmasını engelleyebilir.
MOLYKOTE D-708 uygulanmadan önce metal yüzeylerin temizlenmesi ve yağdan arındırılması gerekir. Ürün uygulama öncesinde iyice karıştırılmalıdır. Teknik doküman, kaplamanın sprey veya daldırma yöntemiyle uygulanmak üzere formüle edildiğini belirtmektedir.
Mevcut kızak daha önce yağ veya gresle çalıştıysa yalnızca yüzeysel silme yeterli olmayabilir. Gözenekler, çizikler ve bağlantı boşluklarında kalan yağ uygulama sırasında yüzeye çıkabilir. Temizlik prosesi metal ve çevredeki malzemelere uygun olmalıdır.
Solvent tamamen buharlaşmadan kaplama uygulanmamalıdır. Yüzeyde kalan sıvı, filmde krater, kabarcık veya zayıf yapışma meydana getirebilir.
Yüzey üzerinde pas, gevşek oksit veya eski kaplama bulunuyorsa bunlar uygun yöntemle uzaklaştırılmalıdır. Teknik veri sayfasında D-708 için belirli bir kumlama veya fosfatlama zorunluluğu belirtilmemektedir. Farklı bir AFC ürününün yüzey hazırlama talimatı D-708’e doğrudan aktarılmamalıdır.
Temizlenen parçalar kaplama öncesinde çıplak elle tutulmamalıdır. Eldeki yağ ve nem küçük bir alanda dahi yapışma kaybına neden olabilir.
Kür işlemi neden gereklidir?
D-708 hava ile kuruyan değil, tanımlı sıcaklıkta kürlenen bir sürtünme önleyici kaplamadır. Film, yalnızca solventin buharlaşmasıyla nihai performansına ulaşmaz. Organik reçine-bağlayıcı sistemin teknik dokümanda belirtilen ısıl çevrimi tamamlaması gerekir.
Ürün için 180°C’de 60 dakika veya 200°C’de 20 dakika kür süresi verilmektedir. Bu iki seçenek, fırın kapasitesi ve parça malzemesine göre proses doğrulaması yapılarak değerlendirilmelidir.
Fırının hava sıcaklığının hedefe ulaşması, metal parçanın da aynı anda hedef sıcaklığa ulaştığını göstermez. Kalın ve ağır parçalarda gerçek metal sıcaklığı daha yavaş yükselir. Kür süresi, onaylı proses talimatına göre parça sıcaklığı dikkate alınarak doğrulanmalıdır.
Plastik karşı yüzey veya mekanizmadaki diğer bileşenler yüksek kür sıcaklığına dayanmayabilir. Bu durumda metal kızak parçası montajdan önce ayrı olarak kaplanmalı ve kürlenmelidir. Montajlı mekanizmayı doğrudan fırına almak uygun olmayabilir.
Eksik kürlenen film yağ, yük veya hareket karşısında erken aşınabilir. Fazla sıcaklık ise parça yüzey işlemini veya malzeme özelliklerini değiştirebilir. Teknik dokümandaki kür koşulları gelişigüzel değiştirilmemelidir.
Kür sonrasında parça kontrollü biçimde soğutulmalı ve kaplanmış yüzey başka parçalarla temas ettirilmemelidir. Sıcak film üzerinde oluşan taşıma izleri kızak hareketini etkileyebilir.
Korozyon koruması kızaklarda neden önemlidir?
Kayar kızak yüzeyinde oluşan korozyon yalnızca estetik bir problem değildir. Pas ürünleri yüzey pürüzlülüğünü artırır ve hareket başladığında aşındırıcı parçacıklar hâline gelir.
D-708’in teknik özellikleri arasında yüksek korozyon koruması yer almaktadır. Çinko fosfat üzerine 11 µm film kalınlığıyla yapılan tuz püskürtme testinde 700 saatten fazla korozyon koruması sonucu verilmiştir. Bu değer kontrollü laboratuvar testine aittir ve gerçek saha ömrü olarak doğrudan yorumlanmamalıdır.
Kaplamanın çizilmesi veya kızak kenarında erken aşınması, alt metalin açıkta kalmasına neden olabilir. Nem bu bölgelerden kaplamanın altına ilerleyebilir. Montaj ve taşıma sırasında yüzey korunmalıdır.
Kızak dış ortamda, araç gövdesinde veya nemli endüstriyel alanda çalışıyorsa hareket sıklığı azaldıkça korozyon riski artabilir. Kaplama, uzun bekleme dönemlerinde metal yüzeyin korunmasına katkı sağlayabilir.
Tuz püskürtme testi sonucu gerçek atmosferde aynı saat veya yıl karşılığını vermez. Ortam kimyası, sıcaklık çevrimleri, mekanik aşınma ve yüzey kenarları saha performansını değiştirir.
Çözüm: Molykote D-708
Düşük ile orta yük altında çalışan metal-metal veya metal-plastik kızaklarda düşük sürtünme, korozyon koruması, temiz yüzey ve parlak siyah görünüm birlikte aranıyorsa Endüstri Teknik, gerçek parça ve hareket koşulları doğrulandıktan sonra Molykote D-708 ürününü teknik çözüm seçenekleri arasında değerlendirir.
MOLYKOTE D-708 Anti-Friction Coating; katı yağlayıcıların organik reçine-solvent sistemi içinde dağıtıldığı, ısıl kürlenen bir sürtünme önleyici kaplamadır. Teknik belgede ürünün düşük sürtünme katsayısı, parlak siyah görünüm ve güçlü korozyon koruması sunduğu belirtilmektedir.
Ürün metal-metal ve metal-plastik eşleşmelerde düşük ile orta yük altındaki yağlama ve korozyon koruması için önerilmektedir. Uygulanan katı film, yağlama özellikleriyle birlikte yüksek kaliteli bir yüzey görünümü sağlamaya yöneliktir.
Teknik dokümanda emniyet kemeri bileşenleri, transmisyon parçaları ve kapı kilitleri kullanım örnekleri arasında gösterilmektedir. Bu uygulamalar ürünün kesikli hareket, görünür yüzey, düşük-orta yük ve korozyon korumasının birlikte istendiği mekanizmalarda değerlendirilebileceğini gösterir.
D-708’in kürlenmiş çalışma sıcaklığı -60°C ile +240°C arasındadır. Bu aralık, soğuk başlangıç ve yüksek çevre sıcaklığının görülebildiği uygun kızak mekanizmalarında teknik değerlendirme yapılmasına imkân verir. Gerçek kullanım sınırı karşı yüzey, yük, hareket hızı ve çevrim sayısıyla birlikte belirlenmelidir.
Ürünün 25°C’de yoğunluğu 0,95 g/ml, Zahn #3 kap viskozitesi 7–10 saniye ve parlama noktası 0°C olarak verilmektedir. Düşük parlama noktası nedeniyle uygulama alanında havalandırma, ateşleme kaynaklarının kontrolü ve güvenlik bilgi formundaki önlemler önemlidir.
Teknik tabloda Falex basınç direnci 1.220 N olarak belirtilmiştir. Bu değer belirli laboratuvar test koşullarına aittir ve doğrusal kızağın taşıyabileceği toplam yük olarak kullanılmamalıdır. Kızaktaki gerçek yüzey basıncı ve temas alanı ayrıca hesaplanmalıdır.
Önerilen kaplama kalınlığı 5–15 µm’dir. Kaplama kalınlığı arttırılarak ağır yükteki yetersizliğin telafi edilmesi doğru değildir. D-708 teknik olarak düşük ve orta yük sınıfına yöneliktir.
Ürün püskürtme veya daldırma yöntemiyle uygulanabilir. Viskozite ayarı gerektiğinde teknik belgede metil etil keton kullanılması belirtilmektedir. Solventle çalışırken ürün güvenlik bilgi formu ve tesisin kimyasal kullanım prosedürü uygulanmalıdır.
Kür işlemi 180°C’de 60 dakika veya 200°C’de 20 dakika olarak tanımlanmıştır. Ürün tam kür tamamlanmadan kızak üzerinde yük altında çalıştırılmamalıdır.
D-708’in teknik dokümanında stick-slip önleme için doğrudan bir beyan bulunmamaktadır. Düşük sürtünme katsayısı ve kuru film yapısı stick-slip problemi bulunan bir mekanizmada teknik araştırma yapılmasını destekleyebilir; ancak kesin sonuç kızak geometrisi, hız ve yük altında test edilmelidir.
Satın alma öncesinde Endüstri Teknik’e kızak malzemesi, karşı yüzeyin metal veya plastik türü, hareket mesafesi, çevrim sıklığı, yük, çalışma sıcaklığı, mevcut yağlayıcı ve istenen kaplama kalınlığı iletilmelidir. Bu bilgiler üzerinden Molykote D-708 ürününün teknik uygunluğu değerlendirilebilir.
Molykote D-708 nasıl uygulanmalıdır?
Kaplanacak kızak parçası sökülmeli veya çevredeki yüzeyler güvenli biçimde maskelenmelidir. Kaplama fırında kürleneceği için ısıya dayanmayacak parçalar uygulama öncesinde ayrılmalıdır.
Metal yüzeydeki yağ, gres, toz, pas önleyici ve proses kalıntıları tamamen uzaklaştırılmalıdır. Temizleme sonrasında yüzey kurutulmalı ve yeniden kirlenmesi önlenmelidir.
Ürün uygulama öncesinde iyice karıştırılmalıdır. Kap içindeki katı yağlayıcı dağılımı homojen hâle gelmeden kaplama yapılmamalıdır.
Sprey veya daldırma yöntemi, parça geometrisi ve üretim adedine göre seçilmelidir. Hassas kızak yüzeyinde akma ve kenar birikmesi bırakılmamalıdır.
Kuru film kalınlığı 5–15 µm arasında kontrol edilmelidir. Her iki karşı yüzey kaplanacaksa toplam ölçü değişimi hesaplanmalıdır.
Kaplanmış parça, doğrulanmış fırın çevrimiyle kürlenmelidir. Teknik dokümandaki seçenekler 180°C’de 60 dakika veya 200°C’de 20 dakikadır.
Parça fırından çıktıktan sonra temiz ortamda soğutulmalı ve kaplama yüzeyinin başka parçalara sürtünmesi engellenmelidir.
Montajdan sonra kızak önce düşük yük ve kontrollü hareketle çalıştırılmalıdır. İlk hareket kuvveti, ses, kaplama görünümü ve yüzeyden parçacık kopması takip edilmelidir.
Teknik belgeye göre D-708, orijinal ve kapalı ambalajında -18°C’nin üzerindeki sıcaklıklarda saklandığında altı aylık raf ömrüne sahiptir. Bu süre diğer birçok endüstriyel kaplamaya göre kısa olduğundan lot ve son kullanım tarihi satın alma sırasında dikkatle kontrol edilmelidir.
Uygulamada yapılan hatalar
En sık yapılan hata, yağlı kızak yüzeyinin üzerine doğrudan kaplama uygulanmasıdır. Bağlayıcı metal yerine yağ tabakasına tutunur ve film kısa sürede soyulur.
İkinci hata, D-708’in bütün doğrusal kızaklar için uygun olduğunu düşünmektir. Ürün düşük ile orta yükteki metal-metal ve metal-plastik eşleşmelere yöneliktir.
Üçüncü hata, ürüne ait olmayan stick-slip önleme iddiasında bulunmaktır. Stick-slip davranışı gerçek kızak üzerinde doğrulanmalıdır.
Dördüncü hata, kaplama kalınlığını önerilen 5–15 µm aralığının üzerine çıkararak aşınma ömrünü artırmaya çalışmaktır. Aşırı kalın film çatlayabilir ve mekanizmayı sıkıştırabilir.
Beşinci hata, kaplamanın yalnızca kurumasını bekleyip ısıl kür uygulamadan parçayı çalıştırmaktır. D-708 tanımlı sıcaklıkta kürlenmelidir.
Altıncı hata, fırın havası hedef sıcaklığa ulaştığında parçanın da kür sıcaklığına geldiğini varsaymaktır. Gerçek parça sıcaklığı doğrulanmalıdır.
Yedinci hata, Falex testindeki 1.220 N değerini kızak taşıma kapasitesi olarak kullanmaktır. Test değeri saha yüküyle doğrudan aynı değildir.
Sekizinci hata, plastik karşı yüzeyin ısıl kür işlemine maruz bırakılmasıdır. Metal parça mümkün olduğunca montajdan önce kaplanmalı ve kürlenmelidir.
Dokuzuncu hata, eski ve gevşek kaplamanın üzerine yeni kat uygulamaktır. Önceki film ve kir uygun yöntemle tamamen uzaklaştırılmalıdır.
Endüstri Teknik ile doğru kızak çözümü
Endüstri Teknik, doğrusal hareket sistemlerinde yalnızca daha düşük sürtünmeli bir ürün seçmeye odaklanmaz. Kızak malzemesi, karşı yüzey, hareket hızı, kesikli çalışma, yük, yüzey toleransı ve korozyon şartları birlikte değerlendirilir.
kayar kızak yağlama doğru planlandığında ilk hareket kuvveti daha kontrollü hâle getirilebilir, yağ ve gres birikmesinden kaynaklanan kirlenme azaltılabilir ve uygun yüzeylerde korozyon koruması desteklenebilir. Kaplama seçimi, kızak yükünün ve hareket geometrisinin ürünün teknik sınırlarıyla eşleştirilmesine dayanmalıdır.
Molykote D-708; düşük-orta yüklü metal-metal ve metal-plastik eşleşmeler, parlak siyah yüzey ihtiyacı, geniş çalışma sıcaklığı ve korozyon koruması aranan uygun kızak mekanizmalarında değerlendirilebilir. Nihai karar gerçek parça üzerinde yapılan kür, sürtünme ve çevrim testine göre verilmelidir.
Endüstri Teknik İletişim
Doğrusal kızaklar, kilit mekanizmaları, ayar parçaları, metal-plastik sürtünme çiftleri ve kesikli hareket yapan endüstriyel parçalar için kuru film kaplama seçimini Endüstri Teknik ile değerlendirebilirsiniz.
Adres
Aşağı Yahyalar Mah. 995/1. Sokak No:5, 7. Kat, Daire:27, Ofis Anadolu, Yenimahalle / Ankara
Telefon
0312 925 54 74
Faks
0312 925 64 84
Kızak malzemesini, karşı yüzeyi, yükü, hareket mesafesini, çalışma sıcaklığını ve mevcut yağlama sorununu paylaşarak Molykote D-708 ürününün teknik uygunluğu, uygulama yöntemi, stok durumu ve tedarik seçenekleri hakkında Endüstri Teknik’ten bilgi alabilirsiniz.

