Havacılık kuru film standartları

Havacılık kuru film standartları, Endüstri Teknik tarafından yalnızca bir kaplamanın sürtünmeyi azaltıp azaltmadığını gösteren laboratuvar testlerinden ibaret değerlendirilmez. Havacılıkta kullanılan kuru film yağlayıcının ürün kimliği, standardın güncel revizyonu, yüzey hazırlığı, film kalınlığı, ısıl kür prosesi, parti izlenebilirliği ve resmî yeterlilik durumu birlikte incelenmelidir. Teknik veri sayfasında bir standardın test yöntemine atıf yapılması, ürünün o standardın bütün şartlarını karşıladığı, QPL kaydına sahip olduğu veya belirli bir uçak üreticisi tarafından onaylandığı anlamına gelmez.

Kuru film yağlayıcılar; bağlayıcı, katı yağlayıcı ve uygulamayı sağlayan taşıyıcı bileşenlerden oluşur. Ürün metal yüzeye püskürtme, daldırma veya farklı kaplama yöntemleriyle uygulanır; kuruma ve kürlenme tamamlandığında yüzeyde ince bir sürtünme azaltıcı film kalır. Havacılık uygulamasında bu film yalnızca düşük sürtünme sağlamamalı, tanımlanmış yük, sıvı teması, sıcaklık, korozyon ve montaj şartları altında da bütünlüğünü korumalıdır.

AS5272 ve MIL-PRF-46010 gibi standartlar, ısıl kürlenen ve korozyon önleyici özellik taşıyan katı film yağlayıcıları için kullanılan başlıca teknik referanslar arasındadır. Ancak iki doküman birbirinin adı değiştirilmiş hâli değildir. Satın alma çiziminde hangi standardın, hangi revizyonun ve varsa hangi tipin istendiği açıkça belirtilmelidir. Bir standarda göre yeterlilik kazanmış ürünün diğer standarda otomatik olarak uygun olduğu varsayılmamalıdır.

Havacılık sektöründe “sertifikalı kaplama” ifadesi de dikkatle kullanılmalıdır. Bu ifade bazen ürünün belirli testlerden geçtiğini, bazen bir standarda uygunluk beyanı bulunduğunu, bazen QPL kapsamında resmen yeterli görüldüğünü, bazen de kaplama işlemini yapan tesisin müşteri tarafından onaylandığını anlatmak için kullanılır. Bu dört durum aynı değildir. Teknik şartname hazırlanırken hangi belgenin istendiği açıkça yazılmadığında tedarik edilen ürün teknik olarak güçlü olsa bile proje kabulünde sorun yaşanabilir.

Havacılık kuru film standartları neden gereklidir?

Havacılık kuru film standartları, aynı isimle satılan veya benzer görünüme sahip kaplamaların karşılaştırılabilmesini sağlar. Gri ya da koyu renkli iki kuru film kaplama, farklı bağlayıcı yapısına, katı yağlayıcı oranına, kür sıcaklığına, film kalınlığına ve sıvı direncine sahip olabilir. Görsel benzerlik, tribolojik ve kimyasal performans eşitliği sağlamaz.

Havacılık bağlantılarında kuru film; montaj torkunu, sökme davranışını ve oluşan cıvata ön yükünü etkileyebilir. Kaplamanın sürtünme katsayısı değiştiğinde aynı sıkma torkuyla farklı cıvata yükleri oluşabilir. Bu nedenle mevcut kaplamanın yerine “daha kaygan” bir ürün uygulanması bağlantının daha güvenli olacağı anlamına gelmez. Aşırı düşük sürtünme, aynı tork altında tasarlanandan yüksek ön yük ve bağlantı elemanında aşırı gerilim oluşturabilir.

Hidrolik bağlantılar, türbin bileşenleri, pimler, burçlar, menteşeler, aktüatör parçaları ve dişli bağlantılar da birbirinden farklı yükleme biçimlerine sahiptir. Düşük hızla kayan bir pimde başarılı olan kaplama, yüksek sıcaklıktaki türbin bağlantısında veya yakıtla sürekli temas eden başka bir noktada aynı sonucu vermeyebilir.

Standartlar yalnızca sürtünme veya aşınma testlerini değil, ürünün tedarik ve kalite güvence biçimini de etkileyebilir. Güncel SAE AS5272G, ısıl kürlenen katı film yağlayıcılar için gereksinimler belirlemekte ve nitelikli ürün kullanımını zorunlu tutmaktadır. Standart 11 Eylül 2024 tarihinde revize edilmiş güncel G revizyonudur.

MIL-PRF-46010 ise korozyonu önleyen, ısıl kürlenen katı film yağlayıcının aşınmayı azaltması ve metallerde galling, korozyon ile sıkışmayı önlemeye yardımcı olması için gereksinimler tanımlar. ASSIST kayıtlarında güncel doküman MIL-PRF-46010H olarak aktif görünmekte ve 13 Kasım 2013 tarihini taşımaktadır.

Standart numarasının yanında revizyonun yazılması bu nedenle önemlidir. Önceki bir revizyona göre hazırlanmış eski ürün belgesi, güncel proje şartlarını otomatik olarak karşılamayabilir. Satın alma talebinde yalnızca “AS5272’ye uygun” denilmesi yerine “SAE AS5272G, istenen tip ve yeterlilik durumu” gibi açık bir tanım kullanılmalıdır.

Havacılık kuru film standartları AS5272 açısından nasıl okunur?

Havacılık kuru film standartları içinde AS5272, ısıl kürlenen ve korozyon önleyici özellik taşıyan katı film yağlayıcılara yönelik bir SAE Aerospace Standardıdır. Güncel AS5272G’nin kapsam açıklaması, ısıl kürlenen katı film yağlayıcı gereksinimlerini belirttiğini ve bu dokümanın nitelikli ürünler gerektirdiğini açıkça ifade eder. Genel veya farklı yüksek sıcaklık uygulamaları için AS1701’e yönlendirme de yapılmaktadır.

Buradaki “qualified products” ifadesi önemli bir ayrım oluşturur. Ürünün teknik veri sayfasında AS5272’ye göre bir sıvı dayanımı testi verilmesi, standardın tamamına göre resmen nitelikli olduğunu tek başına göstermez. Ürünün bütün gerekli testleri, kalite güvence şartlarını ve yeterlilik sürecini karşılayıp karşılamadığı güncel kayıt ve üretici belgeleriyle doğrulanmalıdır.

AS5272 Type I veya Type II gibi ifadelerle karşılaşıldığında sınıflandırma, kullanılan standardın güncel ve kontrollü nüshasından okunmalıdır. Eski bir teknik veri sayfasındaki tip ifadesi yeni revizyondaki bütün şartların karşılandığı biçiminde yorumlanmamalıdır. Teknik çizim hangi revizyona göre hazırlanmışsa değerlendirme o doküman üzerinden yapılmalıdır.

Bir ürün için “AS5272 testine göre sıvı direnci gösterdi” ifadesi ile “AS5272G kapsamında qualified product” ifadesi farklıdır. Birinci ifade belirli bir performans testinin sonucunu anlatabilir. İkinci ifade ise standardın yeterlilik hükümleri çerçevesinde ürünün ilgili liste veya yetkili kayıt üzerinden doğrulanabilmesini gerektirir.

“AS5272’ye uygundur” beyanı da kendi içinde açıklanmalıdır. Beyanın üretici tarafından mı yapıldığı, bağımsız laboratuvar raporuna mı dayandığı, yalnızca belirli testleri mi kapsadığı veya resmî yeterlilik statüsünü mü ifade ettiği belirlenmelidir. Havacılık satın almasında belirsiz pazarlama ifadeleri yerine doğrulanabilir belge numaraları kullanılmalıdır.

Kaplamanın proje açısından kabul edilebilmesi için yalnızca sıvı dayanımı yeterli olmayabilir. Parça çiziminde yüzey ön işlemi, kaplama tipi, kuru film kalınlığı, maskeleme alanları, kür sıcaklığı, sürtünme aralığı ve kalite kontrol yöntemi tanımlanabilir. Ürün doğru olsa bile kaplama işlemi bu şartlara uygun gerçekleştirilmemişse parça kabul edilmeyebilir.

Havacılık kuru film standartları MIL-PRF-46010 açısından ne ifade eder?

Havacılık kuru film standartları arasında yer alan MIL-PRF-46010, korozyon önleyici ve ısıl kürlenen katı film yağlayıcıya yönelik aktif bir ABD Savunma Bakanlığı performans şartnamesidir. Dokümanın kapsamı aşınmanın azaltılması ile metallerde galling, korozyon ve seizure olarak tanımlanan sıkışma-kaynama davranışının önlenmesine odaklanır. ASSIST kayıtlarında doküman aynı zamanda yeterlilik gerektiren bir performans şartnamesi olarak gösterilmektedir.

MIL-PRF-46010 kapsamındaki QPL-46010, şartnamenin yeterlilik gereklerini karşılayan ürünleri göstermek için kullanılmıştır. DLA kayıtları, klasik QPL-46010 dokümanının elektronik Qualified Products Database sistemine dönüştürüldüğünü belirtmektedir. Bu nedenle eski basılı QPL kopyaları yerine güncel QPD verilerinin kontrol edilmesi gerekir.

MIL-PRF-46010H ile AS5272G benzer ürün grubunu ele alsa da satın alma açısından birbirlerinin otomatik alternatifi değildir. Teknik resimde MIL-PRF-46010 istendiğinde yalnızca AS5272 test verisi sunmak yeterli olmayabilir. Aynı şekilde AS5272G isteyen bir projede yalnızca MIL-PRF-46010 yeterliliğine dayanılarak ürün değişimi yapılmamalıdır.

Çizimde “MIL-PRF-46010 veya AS5272” şeklinde açık seçenek sunuluyorsa her iki standardın da ilgili revizyon, tip ve yüzey şartları incelenmelidir. Çizimde yalnızca bir standart bulunuyorsa diğerine geçiş için tasarım otoritesinden veya yetkili mühendislik biriminden yazılı onay alınmalıdır.

Eski teknik resimlerde MIL-L-46010 ifadesiyle karşılaşılabilir. Güncel satın alma işlemi sırasında eski dokümandaki ürün tanımı, yeni performans şartnamesi ve mevcut yeterlilik kayıtları birlikte değerlendirilmelidir. Eski kodu görüp herhangi bir modern kuru film kaplamayı muadil kabul etmek doğru değildir.

MIL-PRF-46010 yeterliliği de belirli üretici, tam ürün adı, üretim kaynağı ve kayıt şartlarıyla ilişkili olabilir. Aynı markanın benzer isimli farklı ürünü veya aynı ürün ailesinin farklı bölgesel formülü doğrudan yeterli kabul edilmemelidir.

QPL nedir ve neden teknik veri sayfasından farklıdır?

QPL, “Qualified Products List” ifadesinin kısaltmasıdır. Belirli bir yönetici şartnamenin yeterlilik gereksinimlerini karşılayan ürünler veya ürün aileleri, ilgili kaynaklarıyla birlikte bu yapı üzerinden yayımlanır. ABD Savunma Standardizasyon Programı, şartname gereklerine göre yeterli görülen ürünlerin QPL veya üretim yeterliliğine dayalı sistemlerde QML kapsamında QPD üzerinde yayımlandığını belirtmektedir.

QPD ise güncel DoD yeterlilik verilerinin resmî kaynağıdır. DLA’nın yeterlilik açıklamasına göre ürünün güncel durumunu kontrol etmek için ASSIST içindeki QPD veya sınırlı açık erişim sağlayan QPLDOCS kullanılabilir. Böylece eski kataloglar, dağıtıcı sunumları veya yıllar önce alınmış sertifika kopyaları yerine mevcut durum doğrulanabilir.

Teknik veri sayfası ürünün tipik özelliklerini, kullanım alanlarını, uygulama şeklini ve belirli test sonuçlarını açıklar. QPL kaydı ise ürünün yönetici şartnamenin yeterlilik mekanizması içinde tanındığını gösterir. Teknik veri sayfasındaki güçlü performans değerleri, QPL kaydının yerine geçmez.

Bir ürün daha önce QPL’de yer almış olsa bile güncel durumu yeniden kontrol edilmelidir. Üretim tesisi, formül, ticari isim, yeterlilik kaydı veya şartname revizyonu zaman içinde değişebilir. Satın alma sırasında kullanılan belge güncel olmalı ve sipariş edilen ürünle birebir eşleşmelidir.

QPL kontrolünde yalnızca marka adına bakılmamalıdır. Üreticinin resmî adı, ürünün tam ticari tanımı, varsa sınıfı veya tipi ve yeterli üretim kaynağı kontrol edilmelidir. Benzer isimli endüstriyel ve havacılık ürünleri aynı kayıt kapsamında olmayabilir.

“Sertifikalı kaplama” ifadesi neyi kanıtlamalıdır?

Sertifikalı kaplama ifadesi kullanıldığında öncelikle sertifikanın ürün için mi, üretim partisi için mi yoksa kaplama işlemi için mi düzenlendiği anlaşılmalıdır. Ürün uygunluğu ve uygulama prosesinin uygunluğu farklı kalite kayıtlarıdır.

Ürün sertifikası; tam ürün adını, lot veya parti numarasını, üretim tarihini, raf ömrünü ve beyan edilen standardı içermelidir. QPL şartı bulunan işlerde güncel yeterlilik kaydı ayrıca doğrulanmalıdır. Yalnızca ambalajda “aerospace” yazması veya dağıtıcının uygunluk yazısı bulunması yeterli değildir.

Parti sertifikası, sevk edilen malzemenin izlenebilirliğini destekler. Ancak standartta parti testleri isteniyorsa sertifikada yalnızca genel uygunluk cümlesi değil, gerekli testlerin gerçekleştirildiğini veya onaylı kalite sistemi altında serbest bırakıldığını gösteren bilgi aranmalıdır.

Kaplama işlem sertifikasında ise parça numarası, miktar, yüzey hazırlığı, uygulanan ürün, ürün lotu, kuru film kalınlığı, kür sıcaklığı, kür süresi ve kontrol sonuçları bulunmalıdır. Isıl kürlenen bir ürünün sertifikasında yalnızca “kaplama uygulandı” yazılması prosesin doğrulandığını göstermez.

Fırın sıcaklık kaydı da kritik öneme sahiptir. Fırın havasının hedef sıcaklığa ulaşması, ağır metal parçanın aynı sıcaklığa ulaştığını otomatik olarak kanıtlamaz. Kür süresi ürün ve proses talimatına göre parça metal sıcaklığı esas alınarak doğrulanabilir.

Kaplama kalınlığı kabulü yalnızca ortalama değere göre yapılmamalıdır. Minimum ve maksimum ölçümler, hassas dişler veya geçmeler üzerindeki kaplama birikimi ve maskeleme sınırları incelenmelidir. Aşırı kalın film bağlantı torkunu, toleransı ve kaplamanın aşınma davranışını değiştirebilir.

Havacılık kuru film standartları QPL ve sertifikalı kaplama bakımından nasıl doğrulanır?

Havacılık kuru film standartları doğrulanırken ilk olarak teknik resim veya satın alma şartnamesindeki standart numarası okunmalıdır. Revizyon belirtilmemişse projeyi yöneten mühendislik biriminden uygulanacak revizyon teyit edilmelidir. Tedarikçi kendi yorumuyla farklı revizyon seçmemelidir.

İkinci aşamada istenen tip, sınıf, yüzey ön işlemi ve kaplama kalınlığı belirlenmelidir. “AS5272 kaplama” ifadesi, işlem talimatı hazırlamak için tek başına yeterli olmayabilir.

Üçüncü aşamada ürünün yeterlilik durumu kontrol edilmelidir. MIL-PRF-46010 için QPL verileri elektronik QPD sistemine taşınmıştır ve DoD yeterlilik bilgisinin resmî kaynağı QPD’dir.

Dördüncü aşamada ürün adıyla yeterlilik kaydındaki ad birebir karşılaştırılmalıdır. “3400A”, “3400A LF” ve “3400A AERO” gibi ticari tanımlar birbirinin otomatik yerine kullanılmamalıdır.

Beşinci aşamada kaplama tesisinin yetkinliği değerlendirilmelidir. Doğru ürün, kontrolsüz yüzey hazırlığı veya yanlış kür nedeniyle şartname dışı hâle gelebilir. Üretim tesisi solvent temizliği, fosfatlama, püskürtme veya daldırma, film ölçümü ve fırın kontrolünü kayıt altında tutmalıdır.

Altıncı aşamada sevkiyat belgeleri incelenmelidir. Ürün sertifikası, lot bilgisi, proses sertifikası ve gerekli muayene sonuçları parça dosyasına bağlanmalıdır. İzlenebilirlik, arıza veya denetim sırasında hangi kaplama partisinin hangi parçaya uygulandığını gösterebilmelidir.

AS5272 ile MIL-PRF-46010 doğrudan muadil midir?

AS5272G ve MIL-PRF-46010H, ısıl kürlenen ve korozyon önleyici katı film yağlayıcılar konusunda kesişen teknik amaçlara sahiptir. Buna rağmen yönetici kuruluşları, revizyonları, yeterlilik mekanizmaları ve satın alma hükümleri ayrı olduğundan doğrudan muadil kabul edilmemelidir.

Bir ürün her iki standardın belirli teknik testlerinde başarılı olabilir; fakat yalnızca birinin yeterlilik listesinde bulunabilir. Bu durumda performans benzerliği, diğer şartnameye göre tedarik yetkisi oluşturmaz.

Parça çizimi AS5272 isterken MIL-PRF-46010 ürünü kullanılması ancak çizimin alternatif standarda izin vermesi veya tasarım otoritesinin yazılı sapma onayı vermesiyle değerlendirilmelidir. Aynı yaklaşım ters yöndeki değişiklik için de geçerlidir.

Muadil değerlendirmesinde yalnızca sürtünme ve korozyon değerleri karşılaştırılmamalıdır. Katı yağlayıcı kimyası, yüzey ön işlemi, kür sıcaklığı, sıvı direnci, film kalınlığı ve bağlantı torku üzerindeki etkiler birlikte incelenmelidir.

Özellikle dişli bağlantılarda yeni kaplama için montaj torku doğrulaması yapılmalıdır. Kaplama rengi ve kuru film kalınlığı benzer olsa bile sürtünme davranışındaki değişim bağlantı ön yükünü etkileyebilir.

Havacılık kuru film kaplamasında yüzey hazırlığı

Kaplamanın metal yüzeye güçlü biçimde tutunması, ürünün kendisi kadar yüzey hazırlığına bağlıdır. Yağ, gres, işleme sıvısı, parmak izi ve eski kaplama kalıntısı bağlayıcının yüzeye temasını engelleyebilir.

Temizlikten sonra solventin tamamen uzaklaşması gerekir. Kapalı deliklerde veya diş köklerinde kalan solvent, fırında buharlaşırken kaplamada kabarcık ve gözenek oluşturabilir.

Fosfatlama veya belirlenmiş farklı bir ön işlem kaplama yapışmasını ve korozyon performansını destekleyebilir. Ancak yüzey ön işlemi şartnamede ve onaylı proses talimatında tanımlanmalıdır. Bir üründe kullanılan ön işlemin başka bir kaplamaya doğrudan aktarılması doğru değildir.

Kumlama uygulanacaksa aşındırıcı türü, tane boyutu, yüzey profili ve temizlik seviyesi kontrol edilmelidir. Aşırı pürüzlü yüzey, kaplamanın tepe noktalarında ince kalmasına ve dar geçmelerin ölçüsünün değişmesine neden olabilir.

Temizlenen parçalar çıplak elle tutulmamalı ve kaplama öncesinde uzun süre açık ortamda bekletilmemelidir. Yüzey yeniden oksitlenebilir veya yağ buharıyla kirlenebilir.

Isıl kür ve seri üretim kontrolü

AS5272 ve MIL-PRF-46010 kapsamındaki ürünler ısıl kürlenen kuru film yağlayıcı grubundadır. Bu nedenle fırın prosesi üretimin yardımcı aşaması değil, kaplamanın nihai özelliklerini belirleyen temel işlemlerden biridir.

Kür sıcaklığı yalnızca fırın göstergesinden takip edilmemelidir. Kalın parça, dolu sepet veya yoğun fikstür içinde metal sıcaklığı hava sıcaklığının gerisinde kalabilir. Proses doğrulamasında termokupllarla gerçek parça sıcaklığı kaydedilmelidir.

Fırındaki sıcaklık dağılımı periyodik olarak kontrol edilmelidir. Sıcak ve soğuk bölgeler aynı partide farklı yapışma ve sıvı direnci oluşturabilir.

Parçaların fırın içinde birbirine temas etmesi kaplama yüzeyine zarar verebilir. Askı ve sepet tasarımı fonksiyonel yüzeyleri korumalı, ancak hava dolaşımını engellememelidir.

Kür sonrasında parçalar sürtünme yüzeyleri birbirine temas etmeden soğutulmalıdır. Sıcak kaplamanın üst üste istiflenmesi iz, yapışma veya film transferi oluşturabilir.

Seri üretimde ürün lotu, kaplama viskozitesi, uygulama yöntemi, film kalınlığı ve fırın profili aynı parti kaydında birleştirilmelidir. Böylece performans farkı oluştuğunda yalnızca ürün değil, bütün kaplama prosesi incelenebilir.

Çözüm: Molykote 3400A

Isıl kürlenen kuru film, metal-metal temas, güçlü yüzey yapışması, yağ-yakıt direnci, korozyon koruması ve kontrollü seri üretim prosesi aranan uygulamalarda Endüstri Teknik, kesin şartname ve yeterlilik durumu doğrulandıktan sonra Molykote 3400A ürün ailesini teknik çözüm seçenekleri arasında değerlendirir.

Yüklenen teknik veri sayfasındaki tam ürün adı MOLYKOTE 3400A Anti-Friction Coating, LF’dir. Ürün; yavaş ile orta hızlı hareket eden ve orta-ağır yük taşıyan metal-metal temaslar için geliştirilmiş ısıl kürlenen kuru yağlayıcı olarak tanımlanır. Güçlü yağlama, korozyon koruması, solvent direnci, yüksek yük taşıma kapasitesi, metale yapışma ve yağ-yakıt direnci temel özellikleri arasındadır.

MOLYKOTE 3400A LF; pimler, yaylar, fren mekanizmalarındaki yatak yüzeyleri, menteşeler, bağlantı mekanizmaları, kilitler, şalterler, servo düzenekleri, kaymalı yataklar, kamlar ve bağlantı elemanları gibi metal yüzeylerde değerlendirilebilir. Teknik veri sayfasındaki uygulama listesi ağırlıklı olarak otomotiv ve genel endüstriyel örneklerden oluşmaktadır; bu nedenle ürünün yalnızca “3400A” adına dayanılarak sertifikalı havacılık kaplaması şeklinde sunulması doğru değildir.

Teknik tabloda SAE AS5272 Type II kapsamında sıvılara karşı direnç testinde yapışma kaybı görülmediği belirtilmektedir. Bu satır belirli sıvı direnci performansını gösterir; ürünün AS5272G standardının bütün gereklerine göre güncel qualified product olduğunu veya QPL kaydına sahip bulunduğunu tek başına kanıtlamaz.

Havacılık için özel olarak sunulan MOLYKOTE 3400A AERO ürünü ayrıca değerlendirilmelidir. DuPont’un güncel havacılık dokümanı 3400A AERO’nun SAE AS5272 teknik gereksinimlerine göre test edildiğini ve AS5272’ye göre parti kalite kontrolü uygulandığını belirtmektedir. Bu ifade önemli bir teknik ve kalite göstergesidir; ancak şartname açıkça QPL veya resmî qualified product istiyorsa güncel yeterlilik kaydı yine ayrıca doğrulanmalıdır.

Bu nedenle sipariş verirken “Molykote 3400A” şeklindeki genel tanım yeterli değildir. Uygulamanın endüstriyel 3400A LF mi yoksa havacılık odaklı 3400A AERO mu gerektirdiği belirlenmeli; ürün kodu, teknik doküman, üretim partisi ve yeterlilik durumu birebir eşleştirilmelidir.

MOLYKOTE 3400A LF teknik veri sayfasında ortalama kaplama kalınlığı tipik uygulamalar için 10–15 µm olarak verilir. Ürün püskürtme, daldırma, fırçalama veya santrifüj yöntemiyle uygulanabilir. Tipik kür şartı 200°C’de 30 dakikadır.

Yüzey uygulama öncesinde solventle dikkatle yağdan arındırılmalı ve solvent tamamen buharlaşmalıdır. Ürün homojen hâle gelinceye kadar karıştırılmalı ve sürtünme yüzeyi mümkün olduğunca ince ve eşit kaplanmalıdır.

Teknik tablodaki aşınma, yük ve korozyon sonuçları fosfatlanmış test yüzeylerinde elde edilmiştir. Döner LFW-1 testinde 48.000’den fazla devir, salınımlı testte 50.000’den fazla salınım, Falex basınç testinde 16.000 N’nin üzerinde değer raporlanmıştır. Tuz püskürtme testinde sprey veya daldırma uygulaması için kırmızı pas görülmeden 500 saatin üzerinde sonuç verilmiştir. Bunlar gerçek uçak parçasının garanti edilen servis ömrü değil, kontrollü laboratuvar karşılaştırma değerleridir.

Satın alma öncesinde Endüstri Teknik’e teknik resim, istenen standart ve revizyon, kaplama tipi, parça alaşımı, yüzey ön işlemi, film kalınlığı, kür şartı ve QPL beklentisi iletilmelidir. Bu bilgiler üzerinden Molykote 3400A ürün ailesindeki doğru varyant, belge kapsamı ve uygulama yöntemi değerlendirilebilir.

Satın alma şartnamesi nasıl hazırlanmalıdır?

Satın alma şartnamesinin ilk satırında ürünün veya standardın tam adı bulunmalıdır. “Havacılık tipi kuru film” gibi genel ifadeler yerine SAE AS5272G veya MIL-PRF-46010H gibi açık bir teknik referans yazılmalıdır.

Gerekli tip ve sınıf belirtilmelidir. Revizyon içindeki tip tanımı kontrollü standart nüshasından alınmalı, eski kataloglardan kopyalanmamalıdır.

QPL gerekiyorsa “ürün güncel QPL/QPD kaydında bulunmalıdır” ifadesi eklenmelidir. Yalnızca üretici uygunluk beyanının kabul edilip edilmeyeceği de açıkça tanımlanmalıdır.

Parça yüzey hazırlığı, kaplama yöntemi ve kuru film kalınlığı yazılmalıdır. Maskeleme gereken diş, delik, elektrik teması veya sızdırmazlık yüzeyleri teknik çizimde gösterilmelidir.

Kür sıcaklığı ve süresi, fırın havası yerine parça metal sıcaklığının esas alınıp alınmayacağıyla birlikte açıklanmalıdır. Fırın profil kaydı talep ediliyorsa bu şart belgelerde belirtilmelidir.

Sevkiyatta istenecek belgeler; ürün sertifikası, lot bilgisi, proses sertifikası, film kalınlığı ölçümü, kür kaydı ve gerekiyorsa test raporları şeklinde tanımlanmalıdır.

Havacılık kaplamasında yapılan hatalar

En sık yapılan hata, teknik veri sayfasında AS5272 test satırı bulunan ürünü doğrudan AS5272 qualified product olarak kabul etmektir. Belirli bir test sonucu, standardın tamamına göre yeterlilik anlamına gelmez.

İkinci hata, AS5272 ile MIL-PRF-46010’u yazılı mühendislik onayı olmadan birbirinin yerine kullanmaktır. Benzer teknik amaçları bulunmasına rağmen satın alma ve yeterlilik şartları ayrı olabilir.

Üçüncü hata, eski bir QPL çıktısını süresiz geçerli kabul etmektir. Güncel DoD yeterlilik durumu QPD üzerinden doğrulanmalıdır.

Dördüncü hata, ürün uygunluğuyla uygulayıcı tesisin proses yeterliliğini aynı görmekten kaynaklanır. Doğru ürün yanlış yüzey hazırlığı veya eksik kür nedeniyle şartname dışı kaplamaya dönüşebilir.

Beşinci hata, 3400A LF ile 3400A AERO isimlerini aynı ürün gibi kullanmaktır. Tam ürün adı ve teknik belge siparişten önce netleştirilmelidir.

Altıncı hata, yüzeyi kuru görünen parçayı tam kürlenmiş kabul etmektir. Isıl kür şartı tamamlanmadan film nihai sıvı ve aşınma direncine ulaşmış sayılmamalıdır.

Yedinci hata, daha yüksek aşınma ömrü için kaplama kalınlığını kontrolsüz artırmaktır. Aşırı kalın film toleransı, montaj torkunu ve yapışmayı olumsuz etkileyebilir.

Sekizinci hata, laboratuvar çevrim sayılarını doğrudan uçuş saati veya parça ömrü olarak kullanmaktır. Gerçek geometri, yük, titreşim, sıcaklık ve sıvı teması farklıdır.

Endüstri Teknik ile standart ve ürün doğrulaması

Endüstri Teknik, havacılık kuru film kaplamalarında yalnızca ürün tedarikine odaklanmaz. Standart revizyonu, QPL gereksinimi, ürünün tam ticari tanımı, yüzey hazırlığı, film kalınlığı, kür prosesi ve sevkiyat belgeleri birlikte değerlendirilir.

havacılık kuru film standartları doğru yorumlandığında “test edilmiştir”, “uygundur”, “qualified” ve “sertifikalı kaplama” ifadeleri birbirine karıştırılmaz. Böylece teknik olarak başarılı bir ürünün yanlış belgeyle sipariş edilmesi veya resmî yeterliliğe sahip ürünün hatalı proses nedeniyle reddedilmesi önlenebilir.

Molykote 3400A ürün ailesi, metal-metal temaslarda yüksek yük taşıma, düşük sürtünme, korozyon koruması ve yağ-yakıt direnci gerektiren uygun uygulamalar için değerlendirilebilir. Havacılık projesinde kullanılacak tam varyant ve yeterlilik durumu, çizimde istenen standarda ve güncel kayıtlarına göre doğrulanmalıdır.

Endüstri Teknik İletişim

Havacılık bağlantı elemanları, pimler, burçlar, menteşeler, servo mekanizmaları, hidrolik bağlantılar ve ısıl kürlenen kuru film kaplama uygulamaları için Endüstri Teknik ile iletişime geçebilirsiniz.

Adres
Aşağı Yahyalar Mah. 995/1. Sokak No:5, 7. Kat, Daire:27, Ofis Anadolu, Yenimahalle / Ankara

Telefon
0312 925 54 74

Faks
0312 925 64 84

İstenen AS5272 veya MIL-PRF-46010 revizyonunu, QPL şartını, parça malzemesini, yüzey işlemini ve kür prosesini paylaşarak Molykote 3400A ürün ailesindeki uygun seçeneğin teknik özellikleri, belge kapsamı, stok durumu ve tedarik koşulları hakkında Endüstri Teknik’ten bilgi alabilirsiniz.